"Dziady, arcydramat polskiego teatru, nie doczekały się żadnej scenicznej realizacji za życia Adama Mickiewicza." - pisze Michał Bujanowicz w artykule "Inscenizacje "Dziadów" Adama Mickiewicza" (serwis Culture.pl).
A co było później? Które przedstawienia zapisały się w historii teatru?
- 1901 - pierwsza inscenizacja "Dziadów": Teatr Miejski w Krakowie i Stanisław Wyspiański
- 1967 - chyba najsłynniejsza inscenizacja dramatu, spleciona z historią Polski. To Kazimierz Dejmek i Teatr Narodowy w Warszawie:
- zacznijmy od wysłuchania Wielkiej Improwizacji w niezapomnianym wykonaniu Gustawa Holoubka;
- więcej o tej kreacji usłyszymy w audycji radiowej Trójki; Gustaw-Konrad w "Dziadach" Dejmka – najsłynniejsza rola Holoubka;
- tekst na portalu dzieje.pl umiejscawia przedstawienie w szerokim kontekście: „Iskra zapalna Marca ’68” - 55 lat temu odbyła się premiera „Dziadów” w reż. K. Dejmka";
- Ostatnie przedstawienie "Dziadów" w reżyserii Kazimierza Dejmka, 30 I 1968 to materiał filmowy Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego;
- w audycji radiowej Dwójki wysłuchamy opowieści o faktach związanych z tą legendarną inscenizacją: "Dziady"; Kazimierza Dejmka. Jak wiele wiemy o istotnych dziełach sztuki? Udział biorą Ewa Hevelke i Michał Januszaniec, autorzy filmu "Dziady".
- I na koniec galeria, czyli zdjęcia z "Dziadów" w reżyserii Kazimierza Dejmka 1967/68 w serwisie Culture.pl 1973 - kolejna pamiętna inscenizacja, z Jerzym Trelą w rolach Gustawa-Pustelnika i Konrada, tym razem wyreżyserowana przez Konrada Swinarskiego w krakowskim Starym Teatrze. Jak czytamy w internetowej Encyklopedii Teatru Polskiego, reżyser " rozrzucił inscenizację po całym budynku Starego Teatru przy placu Szczepańskim, od szatni po balkon na piętrze, przearanżował górne foyer i salę teatralną, konsekwentnie rozbijając teatr pudełkowy".
Część 1 i część 2 dokumentalnego zapisu tej głośnej inscenizacji, przedstawienia „Dziadów” w Teatrze Telewizji z roku 1983, możemy obejrzeć w serwisie vod.tvp.pl.- 2014 - pierwsze w historii polskiego teatru "Dziady" bez żadnych skrótów: 14-godzinna (!) inscenizacja Michała Zadary, specjalizującego się w nowoczesnych odczytaniach klasyki (polskiej i światowej) - Teatr Polski we Wrocławiu:
W tym przypadku polecam artykuły:
- Wszystkie części "Dziadów" w reżyserii Michała Zadary - w serwisie Culture.pl
- Prof. Kosiński: „Dziady” Zadary to już klasyka - na portalu dzieje.pl